Wat is orthomoleculaire therapie?
Dec 6, 2023

Orthomoleculaire therapie is een aanpak die je gezondheid ondersteunt met voeding, leefstijl en voedingsstoffen. Het uitgangspunt: je lichaam functioneert het best als elke cel beschikt over de juiste hoeveelheden vitamines, mineralen, vetzuren, aminozuren en andere voedingsstoffen. In deze blog lees je waar orthomoleculaire therapie op gebaseerd is, wat er in je lichaam gebeurt bij een (verborgen) tekort en voor welke klachten het wordt ingezet.
Wat betekent orthomoleculair?
De term komt van de Amerikaanse scheikundige Linus Pauling, tweevoudig Nobelprijswinnaar. In 1968 beschreef hij het idee van “de juiste moleculen in de juiste hoeveelheden” (Pauling, 1968). Ortho betekent juist of goed. Orthomoleculaire therapie zoekt dus naar de optimale voorziening van je lichaam, niet alleen naar het voorkomen van een tekortziekte.
Minimaal of optimaal: het verschil
De aanbevolen hoeveelheden in de voedingsrichtlijnen zijn bedoeld om tekortziekten te voorkomen bij de gemiddelde gezonde mens. Maar jouw behoefte kan hoger liggen, bijvoorbeeld door stress, intensief sporten, zwangerschap, ziekte, medicijngebruik of een darm die voedingsstoffen minder goed opneemt.
De triagetheorie: je lichaam maakt keuzes
Biochemicus Bruce Ames beschreef hoe je lichaam omgaat met een matig tekort. Het verdeelt schaarse voedingsstoffen eerst over processen die nodig zijn om op korte termijn te overleven. Processen voor de lange termijn, zoals DNA-herstel en de bescherming tegen ouderdomsziekten, krijgen dan minder (Ames, 2006). Daarom geeft een verborgen tekort vaak eerst vage klachten, zoals vermoeidheid, slecht slapen of een lagere weerstand, lang voordat bloedwaarden afwijken of er sprake is van ziekte.
Hoe voedingsstoffen je lichaam sturen
- Vitamine D werkt als een hormoon. Bijna elke cel heeft een receptor voor vitamine D, en het regelt honderden genen, onder andere in je afweer, spieren en botten (Holick, 2007). In Nederland maak je van oktober tot maart via de zon nauwelijks vitamine D aan.
- Magnesium is nodig voor honderden enzymreacties en voor de werking van ATP, de energiedrager van je cellen. Bij stress verlies je meer magnesium via je urine, en een magnesiumtekort maakt je weer gevoeliger voor stress. Zo ontstaat een vicieuze cirkel (Pickering e.a., 2020).
- Omega-3-vetzuren (EPA en DHA) worden ingebouwd in je celmembranen. Ze zijn de grondstof voor signaalstoffen die een ontsteking helpen afronden (Calder, 2017).
- B-vitamines zijn nodig voor je energiehuishouding en voor de aanmaak van neurotransmitters zoals serotonine en dopamine. Ook breken ze homocysteïne af, een stof die bij een tekort in je bloed oploopt.
Waar kijkt een orthomoleculair therapeut naar?
Binnen de orthomoleculaire therapie zien we je lichaam als een samenhangend systeem. Klachten ontstaan vaak door een combinatie van factoren, zoals voeding, stress, slaap, hormonen en darmgezondheid. Daarom kijken we niet alleen naar symptomen, maar vooral naar mogelijke onderliggende oorzaken.
Een traject start met een uitgebreide intake waarin we onder andere kijken naar:
- voeding en leefstijl;
- spijsvertering en darmgezondheid;
- energie en stressbelasting;
- slaap en herstel;
- medische voorgeschiedenis en medicijngebruik.
Waar nodig zetten we aanvullend onderzoek in, zoals bloedonderzoek of ontlastingsonderzoek. Hoe een eerste consult precies verloopt, lees je in Wat doet een orthomoleculair therapeut?
Wat kan een behandelplan bevatten?
Een orthomoleculair plan is altijd persoonlijk en kan bestaan uit:
- Voedingsadvies: gericht op een stabiele bloedsuiker, het remmen van ontsteking en het ondersteunen van je darmen.
- Supplementen: tijdelijk en gericht, om tekorten aan te vullen of specifieke processen te ondersteunen. We letten op de juiste dosis, een goed opneembare vorm en mogelijke wisselwerking met medicijnen.
- Leefstijl: slaap, stressregulatie, beweging en daglicht.
Zo krijgt je lichaam de omstandigheden die nodig zijn om beter te herstellen.
Voor welke klachten?
Orthomoleculaire therapie wordt vaak ingezet bij:
- vermoeidheid;
- darmklachten en een opgeblazen buik;
- hormonale klachten, zoals PMS of klachten in de perimenopauze;
- hoofdpijn of migraine;
- huidklachten;
- stress en burn-outklachten;
- een verminderde weerstand.
Is het veilig?
Voeding is de basis en is veilig. Bij supplementen is deskundigheid belangrijk. Vetoplosbare vitamines, zoals A en D, stapelen zich op in je lichaam en zijn in hoge doseringen niet onschuldig. Ook kunnen supplementen samenwerken met medicijnen, zoals bloedverdunners of schildkliermedicatie. Daarom adviseren we supplementen altijd op maat, en vragen we naar je medicijngebruik.
Orthomoleculaire therapie bij Flourish Health
Bij Flourish Health in Groningen kijken we verder dan alleen symptomen. We zoeken uit waar je klachten vandaan komen, en maken een plan dat past bij jouw lichaam en situatie. We werken nauw samen met onze collega’s in leefstijlgeneeskunde (kPNI), fysiotherapie en osteopathie. Lees ook Wat is kPNI?
Veelgestelde vragen
Is orthomoleculaire therapie hetzelfde als supplementen slikken?
Nee. Voeding en leefstijl vormen de basis. Supplementen zetten we alleen gericht en tijdelijk in, als ze iets toevoegen.
Wordt orthomoleculaire therapie vergoed?
Veel zorgverzekeraars vergoeden consulten vanuit de aanvullende verzekering, als de therapeut is aangesloten bij een erkende beroepsvereniging zoals de MBOG. Kijk in je polis bij alternatieve of aanvullende geneeswijzen.
Kan ik orthomoleculaire therapie combineren met medicijnen?
Ja. Orthomoleculaire therapie is aanvullend op reguliere zorg. We houden rekening met je medicijnen en overleggen bij twijfel met je huisarts of specialist.
Benieuwd hoe een traject er bij ons uitziet? Lees meer over orthomoleculaire therapie bij Flourish Health in Groningen of neem contact met ons op.
Meer lezen over deze klachten
Herken je jezelf hierin? Op onze klachtpagina’s lees je hoe we bij Flourish Health naar deze klachten kijken en hoe we je begeleiden.
Auteur: Nynke Pellikaan, orthomoleculair therapeut (opgeleid bij SOH, lid van beroepsvereniging MBOG) en BIG-geregistreerd fysiotherapeut bij Flourish Health in Groningen. Bijgewerkt op 17 november 2026.
Deze blog is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten? Overleg dan met je huisarts. De begeleiding bij Flourish Health is aanvullend op de reguliere zorg.
Bronnen
- Ames BN (2006). Low micronutrient intake may accelerate the degenerative diseases of aging through allocation of scarce micronutrients by triage. Proc Natl Acad Sci USA, 103(47), 17589–17594.
- Calder PC (2017). Omega-3 fatty acids and inflammatory processes: from molecules to man. Biochem Soc Trans, 45(5), 1105–1115.
- Holick MF (2007). Vitamin D deficiency. N Engl J Med, 357(3), 266–281.
- Pauling L (1968). Orthomolecular psychiatry. Science, 160(3825), 265–271.
- Pickering G e.a. (2020). Magnesium status and stress: the vicious circle concept revisited. Nutrients, 12(12), 3672.