Begonnen als een hype in Amerika om af te vallen, blijkt in de praktijk voor gezondere hersenen te zorgen. Zo heeft het ketogeen dieet aangetoond dat het aantal epileptische aanvallen significant kan verminderen. Ook bij andere neurologische aandoeningen zoals Alzheimer, multiple sclerose (MS), hersenschuddingen, en cerebrovasculaire accidenten (CVA) zijn de effecten ongekend. De gemeenschappelijke factor tussen deze aandoeningen is een chronische ontstekingstoestand in de hersenen, ook wel neuro-inflammatie genoemd. Deze ontstekingsactiviteit wordt gemedieerd door gliacellen, die normaal gesproken fungeren als ondersteunende en voedende cellen voor neuronen.
Neuro-inflammatie en gliacellen
Gliacellen kunnen veranderen in immuuncellen na een trauma, bloeding, infarct of infectie. Deze functieomschakeling dient als een beschermingsmechanisme, zodat de hersenen niet worden geïnfiltreerd door bacteriën of virussen. Tijdens een ontstekingsreactie onttrekken gliacellen glucose aan neuronen, wat de hersencellen de rust geeft die ze nodig hebben om te herstellen.
Een te lange ontstekingsreactie heeft echter meer nadelen dan voordelen. Bij bovengenoemde aandoeningen komt het brein niet meer uit de ontstekingstoestand. We zullen de hersenen daarom een beetje moeten helpen, dit kan middels het ketogene dieet.
Het ketogeen dieet en ketose
Het ketogeen dieet is een koolhydraatarm dieet dat het lichaam in een staat van ketose brengt. Tijdens ketose verbrandt het lichaam vetten in plaats van koolhydraten voor energie, waarbij ketonlichamen worden geproduceerd. Neuronen kunnen ketonen net zo goed als glucose gebruiken als brandstof, terwijl gliacellen ketonen niet kunnen gebruiken. Hierdoor worden gliacellen minder actief als immuuncellen, wat kan bijdragen aan de vermindering van neuro-inflammatie.
- Epilepsie: Ketose normaliseert de neuronale signaaloverdracht, wat kan leiden tot een significante vermindering van epileptische aanvallen.
- Alzheimer, MS en andere neurologische aandoeningen: Veel studies tonen aan dat ketose en de daarmee gepaard gaande vermindering van neuro-inflammatie kunnen bijdragen aan het herstel en de functionele verbetering bij deze aandoeningen.
- Neuro-inflammatie na hersenschudding: Onderzoeken tonen aan dat ketose de ontstekingsreactie kan verminderen en het herstel kan bevorderen.
- Traumatisch hersenletsel: Studies wijzen op significante voordelen van ketose voor patiënten met hersentrauma, inclusief verbeterde cognitieve functies en vermindering van ontstekingen.
- Omega-3-index: Hogere omega-3-waarden in rode bloedcellen correleren met een grotere hersenomvang en betere cognitieve functies.
- Taurine: Aangetoond is dat taurine stamcellen in de hersenen activeert en de vorming van nieuwe hersencellen stimuleert, wat kan bijdragen aan herstel na neurologische schade.
Daarnaast zien wij in de praktijk veel goede resultaten bij cliënten die een milde hersenschudding hebben gehad, zelfs wanneer dit jaren na de hersenschudding nog klachten geeft.
Combinatie van een optimaal dieet en beweging
Een koolhydraatarm dieet gecombineerd met nuchter bewegen en vastenperiodes is optimaal om ketose te bereiken. Het ketogeen dieet beperkt de koolhydraatinname tot maximaal vijftig gram per dag. Om voldoende vezels binnen te krijgen, wordt echter aanbevolen iets meer koolhydraten uit groenten, fruit, en sommige knollen te consumeren. Gezonde vetten zoals die in vette vis, noten, avocado’s en olijfolie zijn essentieel, terwijl transvetten en omega-6-rijke oliën vermeden moeten worden vanwege hun ontstekingsbevorderende effecten.
Voedingsaanbevelingen
- Gezonde vetten: Vette vis, gevogelte, noten, zaden, avocado, olijfolie, kokosolie en roomboter.
- Koolhydraten: Voornamelijk uit groenten, fruit, en knollen.
- Omega-3 vetzuren: DHA is cruciaal voor de hersenontwikkeling en -bescherming. Vette vis, algen schaal- en schelpdieren kunnen helpen een omega-3-index van 10% of hoger te bereiken, wat belangrijk is bij neuro-inflammatie.
- Taurine: Dit aminozuur kan nieuwvorming van hersencellen stimuleren en de effecten van excessief glutamaat neutraliseren, wat van belang is bij aandoeningen zoals epilepsie.
Benieuwd naar wat het ketogeen dieet voor jou kan betekenen? Maak een afspraak en wij begeleiden je naar een optimale ketogene status?
