Laaggradige ontsteking en je microbioom: waarom vage klachten vaak niet vaag zijn

In onze vorige blog bij Flourish Health legden we uit wat een laaggradige ontsteking (LGI) is en hoe je het herkent. In deze blog ontdek je hoe je microbioom (darmflora) en darmbarrière je immuunsysteem kunnen prikkelen. Wat kan leiden tot klachten zoals vermoeidheid, brain fog en buikklachten.

Het microbioom als ecosysteem

Je microbioom bestaat uit bacteriën, maar ook schimmels en virussen. Ze helpen bij de vertering en maken stoffen die je darmgezondheid ondersteunen, zoals korte ketenvetzuren (SCFA’s) waaronder butyraat. Ook produceren ze metabolieten die meespelen in de communicatie en samenwerking tussen darm, immuunsysteem en zenuwstelsel.

Wanneer de balans verschuift, noemen we dat een dysbiose. Bij een dysbiose raakt de darmbarrière verslechtert en reageert je immuunsysteem sluimerend. Niet omdat het fout is, maar door verlies van balans en diversiteit van het microbioom, de communicatie met immuuncellen veranderd. 

Darmbarrière, hoe je immuunsysteem onbedoeld geprikkeld raakt

Je darmwand is een slimme barrière, voedingsstoffen mogen door, ongewenste stoffen houden we liever buiten.

In je darm zitten ook bacteriën met LPS (lipopolysaccharide) aan de buitenkant. LPS is niet per definitie slecht, maar het is wél een sterk alarmsignaal voor je immuunsysteem.

Als de darmbarrière onder druk staat door bijvoorbeeld door dysbiose, stress, slaaptekort, alcohol of veel ultra-bewerkte voeding. Kan er makkelijker een kleine hoeveelheid LPS in de bloedbaan komen. Dat noemen we endotoxemie.

• Af en toe: normale fysiologie.
• Regelmatig: je immuunsysteem blijft vaker sluimeren, wat kan bijdragen aan LGI.

Signalen die hierbij kunnen passen

• energie dip of slaperigheid na eten
• brain fog / concentratieproblemen
• aanhoudende vermoeidheid, weinig herstel
• cravings met name zoetigheid
• opgeblazen gevoel, wisselende ontlasting
• huidklachten die blijven sluimeren bijvoorbeeld eczeem

Herken je dit? Plan een afspraak voor https://flourishhealth.nl/diensten-kpni of https://flourishhealth.nl/diensten-omt online of in Groningen.

“Tijdens een intake brengen we jouw triggers (voeding, stress, slaap, bioritme, darmflora) in kaart en krijg je een plan dat je wél kunt volhouden”

Bewerkte voeding en leefstijl: waarom dit vaak de ‘aan-knop’ is

Ultra-bewerkte voeding bevat vaak veel snelle koolhydraten, industriële vetten, weinig vezels en een lage nutriënt dichtheid. Dat kan de samenstelling van je darmflora sturen: soorten die vezels fermenteren (en SCFA’s maken) krijgen minder kansen, terwijl andere groepen juist dominanter worden.

Ook leefstijl beïnvloedt je darmflora en darmbarrière, vooral:

• slaaptekort
• langdurige stress
• weinig beweging en daglicht
• alcohol
• herhaald antibioticagebruik

Niet alleen wát je eet, maar ook hoe vaak

Na elke maaltijd ontstaat er een normale “post-maaltijd respons” in je lichaam (spijsvertering, bloedsuikerregulatie, afweer). Bij dysbiose, stress of slaaptekort kan die reactie sterker of langer aanhouden.

Dat zien we vaak bij:

• veel eetmomenten per dag
• vaak snelle koolhydraten/snacks
• weinig herstelmomenten tussen maaltijden

Dit betekent niet dat iedereen moet vasten. Het gaat om voldoende rust tussen maaltijden, zodat je systeem niet de hele dag in “na-de-maaltijdmodus” zit.

Voeding die de darmflora vaak ondersteunt

SCFA’s zoals butyraat ontstaan wanneer bacteriën vezels fermenteren in de dikke darm. Dit wordt vaak in verband gebracht met ondersteuning van:

• darmwand/slijmvlies functie
• immuunbalans (meer tolerantie, minder reactiviteit)

Reageer je sterk op vezels/FODMAPs? Dan is “meer vezels” niet altijd de eerste stap. Vaak werkt het beter om eerst vertering en tolerantie te verbeteren en daarna geleidelijk op te bouwen. Dit onder begeleiding van Nynke Pellikaan zij is expert bij Flourish Health op het gebied van de darmen. 

Dysbiose, fermentatie en SIBO

Soms verschuift de balans zo dat fermentatie klachten versterkt (gas, pijn, reflux, wisselende ontlasting). Dan hoor je vaak de term SIBO (bacteriële overgroei in de dunne darm).

Niet elke opgeblazen buik is SIBO. Vaak is het logischer om eerst te kijken naar dysbiose, voedingstolerantie en vertering, en pas daarna (bij passend patroon, diagnostiek) SIBO te overwegen.

Wanneer is extra begeleiding verstandig?

Als klachten langer dan 3 maanden bestaan of steeds verschuiven tussen bijvoorbeeld darmen, huid, energie, mentale klachten en slaapklachten. Dan is begeleiding vaak effectief zeker als je al “gezond” eet maar er weinig verandert.

Bij Flourish Health combineren we kPNI en orthomoleculaire therapie om te bepalen:

• welke triggers bij jou het zwaarst wegen
• waar de bottleneck zit (microbioom, vertering, stress-as, bioritme, voeding)
• welke interventies het meeste effect geven

Wil je helderheid én een plan dat je kunt volhouden? Plan dan een afspraak voor kPNI of orthomoleculaire therapie.

https://flourishhealth.nl/

Auteur: Daniël Pieper – osteopaat en kPNI therapeut bij Flourish Health Groningen.

Referenties

1. Cani, P. D., Amar, J., Iglesias, M. A., Poggi, M., Knauf, C., Bastelica, D., … Burcelin, R. (2007). Metabolic endotoxemia initiates obesity and insulin resistance. Diabetes, 56(7), 1761–1772. https://doi.org/10.2337/db06-1491.  

2. Ghanim, H., Abuaysheh, S., Sia, C. L., Korzeniewski, K., Chaudhuri, A., Fernandez-Real, J. M., & Dandona, P. (2009). Increase in plasma endotoxin concentrations and the expression of Toll-like receptors… after a high-fat, high-carbohydrate meal. Diabetes Care, 32(12), 2281–2287. https://doi.org/10.2337/dc09-0979.  

3. Erridge, C., Attina, T., Spickett, C. M., & Webb, D. J. (2007). A high-fat meal induces low-grade endotoxemia: evidence of a novel mechanism of postprandial inflammation. The American Journal of Clinical Nutrition, 86(5), 1286–1292.  

4. Clemente-Postigo, M., Queipo-Ortuño, M. I., Murri, M., Boto-Ordoñez, M., Perez-Martinez, P., Andres-Lacueva, C., … Tinahones, F. J. (2012). Endotoxin increase after fat overload is related to postprandial hypertriglyceridemia… Journal of Lipid Research.  

5. Koh, A., De Vadder, F., Kovatcheva-Datchary, P., & Bäckhed, F. (2016). From dietary fiber to host physiology: Short-chain fatty acids as key bacterial metabolites. Cell, 165(6), 1332–1345. https://doi.org/10.1016/j.cell.2016.05.041.  

6. Calder, P. C., Ahluwalia, N., Brouns, F., Buetler, T., Clement, K., Cunningham, K., … Winklhofer-Roob, B. M. (2011). Dietary factors and low-grade inflammation in relation to overweight and obesity. British Journal of Nutrition, 106(S3), S5–S78. https://doi.org/10.1017/S0007114511005460.  

7. Whelan, K., Bancil, A. S., Lindsay, J. O., & Chassaing, B. (2024). Ultra-processed foods and food additives in gut health and disease. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 21(6), 406–427.  

8. Spiller, A. L., & (co-auteurs). (2025). Ultra-Processed Foods, Gut Microbiota, and Inflammatory… Nutrients. 

9. Söderholm, J. D., & Perdue, M. H. (2001). Stress and gastrointestinal tract. II. Stress and intestinal barrier function. American Journal of Physiology—Gastrointestinal and Liver Physiology, 280(1), G7–G13.  

10. Sun, J., et al. (2023). Sleep deprivation and gut microbiota dysbiosis (review). (PMC review article).  

11. Li, G., et al. (2024). Sleep deprivation impairs intestinal mucosal barrier… The American Journal of Pathology (ScienceDirect record).  

12. Dethlefsen, L., & Relman, D. A. (2011). Incomplete recovery and individualized responses of the human distal gut microbiota to repeated antibiotic perturbation. PNAS, 108(Suppl 1), 4554–4561. https://doi.org/10.1073/pnas.1000087107.  

13. Sachdev, A. H., & Pimentel, M. (2013). Gastrointestinal bacterial overgrowth: pathogenesis and clinical significance. Therapeutic Advances in Chronic Disease, 4(5), 223–231.  

14. Harte, A. L., et al. (2012). High fat intake leads to acute postprandial exposure to bacterial endotoxin